prawo-pl-eli

Prawo polskie z oficjalnego API ELI Sejmu

Skill do pracy z prawem polskim — przy każdym pytaniu prawnym oraz przy tworzeniu i analizie umów i pism procesowych: wszędzie tam, gdzie trzeba przywołać przepis, zweryfikować podstawę prawną, termin lub procedurę. Cytowanie przepisów z pamięci albo z nieoficjalnych portali jest zawodne (zmiany, nowelizacje, błędne sygnatury) — ten skill sięga do źródła pierwotnego: oficjalnego API ELI Sejmu (https://api.sejm.gov.pl/eli), czyli Dziennika Ustaw (DU) i Monitora Polskiego (MP). Używaj go, zanim podasz brzmienie przepisu, sygnaturę albo stwierdzisz, że coś „obowiązuje".

Kolejność źródeł (przepis ≠ internet)

1. Treść przepisu — wyłącznie z ELI. Nigdy nie cytuj brzmienia polskiego przepisu z pamięci ani z portali (arslege.pl, lexlege.pl, infor.pl, LEX itp.). Jeśli wynik wyszukiwania internetowego podał brzmienie przepisu — zweryfikuj je przez eli.py, zanim go użyjesz w odpowiedzi.
2. Internet — tylko do orzecznictwa, doktryny i identyfikacji aktów. Komentarze, wyroki, nazwy ustaw — tak; po identyfikacji wróć do ELI po tekst przepisu.
3. Pytanie bez wskazanego przepisu („czy jest podstawa, by…", „czy mogę wnieść o…", „jaki mam termin na…") to też zadanie dla tego skilla — nie zaczynaj od wyszukiwarki. Najpierw ustal WŁAŚCIWĄ PROCEDURĘ z rodzaju sprawy (pozew/pozwany → k.p.c.; oskarżony/akt oskarżenia → k.p.k.; decyzja organu → k.p.a.; podatki → Ordynacja podatkowa), pobierz kandydackie przepisy z ELI (struktura --filtr, tekst --fragment), dopiero potem ewentualnie internet po orzecznictwo. Pomylenie procedury (np. art. 37 k.p.k. w sprawie cywilnej zamiast art. 44¹ k.p.c.) to typowy skutek zaczynania od wyszukiwarki — portale rankują pod hasła, nie pod rodzaj sprawy.
4. Delegując research subagentowi, wpisz do jego promptu: „treść polskich przepisów pobieraj wyłącznie przez scripts/eli.py (skill prawo-pl-eli); internet tylko do orzecznictwa i doktryny".

Narzędzie

Wszystko robi helper scripts/eli.py (tylko biblioteka standardowa Pythona — bez instalacji). Skrypt leży obok tego pliku SKILL.md (<katalog skilla>/scripts/eli.py) — NIE zakładaj, że to ~/.claude/skills/prawo-pl-eli (skill zainstalowany jako plugin leży w katalogu pluginów; w Claude Code: ${CLAUDE_PLUGIN_ROOT}/skills/prawo-pl-eli). Gdy nie znasz ścieżki, najpierw ją ustal:

ELI=$(find "$HOME/.claude" "$HOME/.agents" /mnt /sessions -maxdepth 10 -name eli.py -path "*prawo-pl-eli*" 2>/dev/null | head -1)
[ -n "$ELI" ] || { curl -fsSL https://raw.githubusercontent.com/jamarpl21/prawo-pl-eli/main/plugins/prawo-pl-eli/skills/prawo-pl-eli/scripts/eli.py -o /tmp/eli.py && ELI=/tmp/eli.py; }
python3 "$ELI" <komenda> [...]

(W przykładach niżej python3 scripts/eli.py oznacza python3 "$ELI", jeśli nie jesteś w katalogu skilla.)

Sygnaturę można podać w wielu formach: DU 2000 1037, DU/2024/18, "Dz.U. 2024 poz. 18", "Dz.U. 1997 nr 78 poz. 483", WDU20240000018, albo DU/2000/1037 (ELI).

Komendy

• szukaj — znajdź akt po tytule/typie/roku/haśle: python3 scripts/eli.py szukaj "Kodeks spółek handlowych" --typ Ustawa --limit 5 (opcje: --typ, --rok, --wyd DU|MP, --haslo, --obowiazujace, --limit, --offset)
• meta — metadane aktu (tytuł, typ, status, wejście w życie, czy obowiązuje, hasła, ELI, pliki tekstu): python3 scripts/eli.py meta DU 2000 1037
• tj — znajdź AKTUALNY TEKST JEDNOLITY dla aktu (posortowane, najnowszy oznaczony; na starym t.j. ostrzega o nowszym): python3 scripts/eli.py tj DU 2000 1037
• tekst — treść aktu (z text.html → czysty tekst). Do pojedynczego przepisu używaj --fragment (wycina tylko jednostki z frazą — pełny kodeks to setki tysięcy znaków): python3 scripts/eli.py tekst DU 2024 18 --fragment "art. 299" (trafia w nagłówek artykułu, nie w odesłania) python3 scripts/eli.py tekst DU 2024 18 --fragment "przedawnienie" (wyszukiwanie pełnotekstowe) --pdf ŚCIEŻKA zapisuje urzędowy PDF (preferuje tekst jednolity). Artykuły z indeksem górnym są w tekście sklejone: art. 299¹ → --fragment "art. 2991".
• struktura — spis jednostek redakcyjnych (tytuły/działy/rozdziały/artykuły): python3 scripts/eli.py struktura DU 2024 18 --filtr "Art. 299" (opcje: --filtr, --poziom N)
• odniesienia — powiązania: nowelizacje, podstawa prawna, tekst jednolity, akty wykonawcze: python3 scripts/eli.py odniesienia DU 2024 18
• każda komenda przyjmuje --json (surowa odpowiedź API do dalszego przetwarzania).

Narzędzie samo ostrzega: tekst na akcie, który ma tekst jednolity, każe cytować z najnowszego t.j.; na tekście jednolitym wypisuje „Nowelizacje po tekście jednolitym". Gdy text.html świeżego t.j. jest jeszcze puste w API, narzędzie automatycznie czyta poprzedni t.j. i każe nałożyć zmiany pomiędzy nimi. Nie ignoruj tych ostrzeżeń.

Akty bazowe głównych kodeksów (pomiń szukaj)

Sygnatury aktów bazowych są niezmienne — dla poniższych zaczynaj od razu od tj <sygnatura>, potem tekst <t.j.> --fragment "art. N" (dwie komendy zamiast trzech):

Akt	Sygnatura bazowa
Konstytucja RP (tekst wprost, bez tj)	DU 1997 483
Kodeks cywilny (k.c.)	DU 1964 93
Kodeks postępowania cywilnego (k.p.c.)	DU 1964 296
Kodeks rodzinny i opiekuńczy (k.r.o.)	DU 1964 59
Kodeks karny (k.k.)	DU 1997 553
Kodeks postępowania karnego (k.p.k.)	DU 1997 555
Kodeks wykroczeń (k.w.)	DU 1971 114
Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.)	DU 1960 168
Kodeks pracy (k.p.)	DU 1974 141
Kodeks spółek handlowych (k.s.h.)	DU 2000 1037
Ordynacja podatkowa	DU 1997 926

Zasady (ważne — dlaczego)

1. Najpierw znajdź właściwy akt, potem cytuj. Typowy przepływ: szukaj → ustal sygnaturę → tj (aktualny tekst jednolity) → tekst <t.j.> --fragment "art. N". Dla kodeksów z tabeli wyżej pomiń szukaj i zacznij od tj. Cytowanie starej wersji to częsty błąd.
2. Sprawdź NOWELIZACJE i ich WEJŚCIE W ŻYCIE (najczęstsze źródło błędu). meta pokazuje datę wejścia w życie, odniesienia — zmiany; „Nowelizacje po tekście jednolitym" oznacza, że nawet t.j. bywa już nieaktualny. Zanim powiesz „przepis brzmi…":
   • Akt OGŁOSZONY ≠ OBOWIĄZUJĄCY. W nowelizacji sprawdź artykuł „wchodzi w życie" — możliwe vacatio legis oraz RÓŻNE daty dla różnych jednostek redakcyjnych — i odnieś do DATY zdarzenia/sprawy (przepis sprzed/po zmianie). Tekst jednolity oddaje stan na legalStatusDate; nowsze zmiany trzeba nałożyć ręcznie i sprawdzić, czy już obowiązują.
   • Baza może NIE mieć najświeższej zmiany. Brak nowelizacji w API ≠ pewność, że jej nie ma (indeksacja bywa opóźniona). Przy sprawie na konkretną datę zweryfikuj dodatkowo (np. najnowsze pozycje dziennikustaw.gov.pl, proces legislacyjny), a w odpowiedzi zaznacz: „stan prawny na dzień X wg ELI — do potwierdzenia".
3. Do DOSŁOWNEGO cytatu w umowie/piśmie/sądzie używaj urzędowego PDF (tekst … --pdf), bo text.html po konwersji bywa zlepiony; --fragment jest świetny do szybkiego odczytu i analizy.
4. Zawsze podawaj sygnaturę Dz.U./M.P. i ELI przy cytacie (np. „art. 299 § 1 k.s.h., Dz.U. 2024 poz. 18"). To pozwala odbiorcy zweryfikować źródło.
5. Pełna lista endpointów i parametrów: references/api.md (czytaj przy zapytaniach spoza powyższych komend — np. słowniki typów/haseł, listowanie roczników, akty zmieniające w okresie).

Czego ten skill NIE obejmuje

• prawa UE (rozporządzenia, dyrektywy — użyj skilla prawo-eu-eurlex, EUR-Lex/CELLAR), prawa MIEJSCOWEGO (uchwały gmin/powiatów, dzienniki wojewódzkie → skill prawo-pl-edzienniki) i dzienników resortowych,
• orzecznictwa sądów (SN/TK/sądy powszechne/KIO → skill prawo-pl-saos; sądy administracyjne NSA/WSA → skill prawo-pl-cbosa; decyzje UODO → prawo-pl-uodo; TSUE → prawo-eu-eurlex; w Dz.U. są tylko wyroki TK i to jako pozycje dziennika),
• projektów ustaw w toku procesu legislacyjnego (to inne API Sejmu),
• treści umów stron, KRS, ksiąg wieczystych. Jeśli zagadnienie wymaga tych źródeł — powiedz to wprost, nie udawaj, że ELI je pokryje.

Przykładowy przepływ

Pytanie (np. przy analizie pozwu przeciwko członkowi zarządu sp. z o.o.): „co dokładnie mówi art. 299 § 1 Kodeksu spółek handlowych i czy to aktualne?" (przykład — stan na czerwiec 2026):

1. szukaj "Kodeks spółek handlowych" --typ Ustawa → akt bazowy ELI DU/2000/1037.
2. tj DU 2000 1037 → najnowszy tekst jednolity DU/2024/18 (Dz.U. 2024 poz. 18), oznaczony „AKTUALNY".
3. tekst DU 2024 18 --fragment "art. 299" → treść artykułu + automatyczne ostrzeżenie o nowelizacjach po t.j. (tu: Dz.U. 2024 poz. 96 — wyrok TK K 29/23). Nowsze zmiany kodeksu (np. Dz.U. 2026 poz. 176) mogą nie być jeszcze wpięte pod t.j. — dopytaj szukajiem i odnieś do daty sprawy.
4. W odpowiedzi: zacytuj przepis, podaj sygnaturę i datę stanu prawnego.