geo-model

CONCEPT — Let op: Deze skill is geen officieel product van Geonovum. De beschrijvingen zijn informatieve samenvattingen — niet de officiële standaarden zelf. De definities op forumstandaardisatie.nl en Geonovum zijn altijd leidend. Overheidsorganisaties die generatieve AI inzetten dienen te voldoen aan het Overheidsbreed standpunt voor de inzet van generatieve AI. Zie DISCLAIMER.md en onze verantwoording.

Informatiemodellen voor Geodata

Agent-instructie: Deze skill helpt bij het werken met Nederlandse geo-informatiemodellen, van het basismodel NEN 3610 tot sectormodellen. Gebruik de modelstructuur en voorbeelden om conforme data-uitwisseling te genereren. NEN 3610 is verplicht onder 'pas-toe-of-leg-uit' van het Forum Standaardisatie.

NEN 3610 is het basismodel voor geo-informatie in Nederland. Alle sectorale informatiemodellen (IMGeo, IMBAG, IMRO, etc.) zijn hiervan afgeleid. Het Metamodel Informatie Modellering (MIM) beschrijft hoe informatiemodellen opgesteld moeten worden. Geonovum beheert beide standaarden.

Standaarden Overzicht

Standaard	Type	Doel	Forum status
NEN 3610:2022	Basismodel	Fundament voor alle geo-informatiemodellen	Verplicht
MIM 1.2	Metamodel	Regels voor het opstellen van informatiemodellen	Aanbevolen
IMGeo 2.2 / BGT	Sectormodel	Grootschalige topografie	Verplicht (als sectormodel)
IMBAG	Sectormodel	Adressen en gebouwen	Verplicht (als sectormodel)
IMRO	Sectormodel	Ruimtelijke ordening (CC-BY-ND-4.0; raadpleeg officiële bron)	Verplicht (als sectormodel)
IMKL	Sectormodel	Kabels en leidingen	Verplicht (als sectormodel)

Repositories

Repository	Beschrijving	Licentie
Geonovum/NEN3610-Linkeddata	NEN 3610 linked data profiel	CC-BY-4.0
Geonovum/MIM-Werkomgeving	Metamodel Informatie Modellering	CC-BY-4.0
Geonovum/IMGeo	Informatiemodel Geografie (BGT/IMGeo)	CC-BY-4.0
Geonovum/imro	Informatiemodel Ruimtelijke Ordening	CC-BY-ND-4.0
Geonovum/imkl	Informatiemodel Kabels en Leidingen	Niet gespecificeerd

NEN 3610 — Basismodel Geo-informatie

NEN 3610:2022 definieert de basisstructuur waar alle Nederlandse geo-informatiemodellen op voortbouwen. De kern bestaat uit een klassenhierarchie met GeoObject als basis, onderverdeeld in ReëelObject (tastbaar, waarneembaar) en VirtueleRuimte (conceptueel, niet-tastbaar).

Kernconcepten

GeoObject (abstract)
├── ReëelObject (tastbaar, waarneembaar)
│   ├── Gebouw (IMBAG)
│   ├── Kunstwerk (bruggen, tunnels)
│   ├── Begroeiing
│   ├── Water
│   └── Wegdeel (IMGeo)
└── VirtueleRuimte (conceptueel, niet-tastbaar)
    ├── Registratieve ruimte
    │   ├── Bestuurlijk gebied (gemeenten, provincies)
    │   └── Nummeraanduiding (adressen)
    ├── Functionele ruimte
    │   ├── Openbare ruimte (wegen, pleinen)
    │   └── Infrastructuur
    ├── Juridische ruimte
    │   └── Planologisch gebied (IMRO)
    └── Geografische ruimte

Verplichte Eigenschappen van GeoObject

Eigenschap	Type	Beschrijving
identificatie	NEN3610ID	Unieke identificatie (namespace + lokaalId + versie)
domein	CharacterString	Domein/sectormodel (bijv. "NL.IMGeo")
tijdstipRegistratie	DateTime	Wanneer geregistreerd
eindRegistratie	DateTime	Wanneer beëindigd (optioneel)
beginGeldigheid	DateTime	Begin geldigheidsperiode
eindGeldigheid	DateTime	Einde geldigheidsperiode (optioneel)
geometrie	GM_Object	Ruimtelijke geometrie

NEN3610ID Structuur

NEN3610ID:
  namespace: "NL.IMBAG.Pand"
  lokaalID: "0363100012345678"
  versie: "2024-01-15T10:30:00"

GML Voorbeeld (NEN 3610)

<nen3610:GeoObject gml:id="pand.0363100012345678">
  <nen3610:identificatie>
    <nen3610:NEN3610ID>
      <nen3610:namespace>NL.IMBAG.Pand</nen3610:namespace>
      <nen3610:lokaalID>0363100012345678</nen3610:lokaalID>
    </nen3610:NEN3610ID>
  </nen3610:identificatie>
  <nen3610:beginGeldigheid>2020-03-15</nen3610:beginGeldigheid>
  <nen3610:tijdstipRegistratie>2020-03-15T10:30:00</nen3610:tijdstipRegistratie>
  <nen3610:geometrie>
    <gml:Polygon srsName="urn:ogc:def:crs:EPSG::28992">
      <gml:exterior>
        <gml:LinearRing>
          <gml:posList>120000 487000 120010 487000 120010 487010 120000 487010 120000 487000</gml:posList>
        </gml:LinearRing>
      </gml:exterior>
    </gml:Polygon>
  </nen3610:geometrie>
</nen3610:GeoObject>

JSON-LD Voorbeeld (NEN 3610 Linked Data)

{
  "@context": {
    "nen3610": "https://definities.geostandaarden.nl/nen3610-2022/nl/",
    "geo": "http://www.opengis.net/ont/geosparql#",
    "xsd": "http://www.w3.org/2001/XMLSchema#"
  },
  "@id": "https://data.example.nl/id/pand/0363100012345678",
  "@type": "nen3610:Gebouw",
  "nen3610:identificatie": {
    "nen3610:namespace": "NL.IMBAG.Pand",
    "nen3610:lokaalID": "0363100012345678"
  },
  "nen3610:beginGeldigheid": {
    "@value": "2020-03-15",
    "@type": "xsd:date"
  },
  "geo:hasGeometry": {
    "@type": "geo:Geometry",
    "geo:asWKT": "POLYGON((120000 487000, 120010 487000, 120010 487010, 120000 487010, 120000 487000))"
  }
}

MIM — Metamodel Informatie Modellering

MIM beschrijft de regels voor het opstellen van informatiemodellen. Het definieert vier modellagen:

Laag	Naam	Beschrijving
Niveau 1	Conceptueel model	Betekenis van begrippen (ontologie)
Niveau 2	Logisch model	Structuur (UML klassen, attributen, relaties)
Niveau 3	Fysiek/technisch model	Implementatie (XSD, JSON Schema, database)
Niveau 4	Data/instanties	Daadwerkelijke data-uitwisseling

MIM Modelelementen

Element	Beschrijving	UML-notatie
Objecttype	Klasse van objecten	UML Class
Attribuutsoort	Eigenschap van een objecttype	UML Attribute
Relatiesoort	Relatie tussen objecttypen	UML Association
Gegevensgroep	Groep van attributen	UML DataType
Enumeratie	Lijst van toegestane waarden	UML Enumeration
Keuze	Keuze tussen typen	UML Union

Sectormodellen

IMGeo / BGT (Grootschalige Topografie)

De Basisregistratie Grootschalige Topografie (BGT) gebruikt het informatiemodel IMGeo.

Objectklasse	Voorbeelden	Geometrietype
Wegdeel	Rijbaan, fietspad, voetpad	Vlak
OnbegroeidTerreindeel	Verharding, zand	Vlak
BegroeidTerreindeel	Gras, bos, heide	Vlak
Waterdeel	Sloot, rivier, meer	Vlak
Pand	Gebouwen	Vlak
OverigBouwwerk	Schuur, overkapping	Vlak
Kunstwerkdeel	Brug, tunnel, sluis	Vlak/Lijn

IMBAG (Adressen en Gebouwen)

Objecttype	Beschrijving
Woonplaats	Officieel aangewezen woonplaats
OpenbareRuimte	Straatnaam
Nummeraanduiding	Huisnummer + toevoegingen
Pand	Fysiek gebouw
Verblijfsobject	Eenheid met woonfunctie
Standplaats	Plaats voor woonwagen
Ligplaats	Plaats voor woonboot

URI-strategie voor Linked Data

Geonovum definieert een URI-strategie voor het publiceren van geo-objecten als linked data:

https://data.{domein}.nl/id/{objecttype}/{identificatie}

Voorbeelden:

• https://data.kadaster.nl/id/pand/0363100012345678
• https://data.bgt.nl/id/wegdeel/G0344.abc123
• https://data.rws.nl/id/kunstwerk/BR-0001

Veelvoorkomende Problemen

Probleem	Oorzaak	Oplossing
Verkeerde namespace in GML	Niet het juiste sectormodel-schema	Gebruik de juiste namespace-URI voor het sectormodel
NEN3610ID niet uniek	Geen unieke combinatie namespace+lokaalID	Zorg voor unieke lokaalID binnen de namespace
Geometrie in verkeerd CRS	CRS niet gespecificeerd of verkeerd	Specificeer srsName in GML, gebruik EPSG:28992 voor NL
MIM-model niet conform	Verkeerde stereotypen of cardinaliteit	Valideer tegen MIM-specificatie, gebruik Enterprise Architect profiel
Linked data URIs niet dereferenceable	URIs lossen niet op	Implementeer content negotiation, 303 redirects
Sectormodel onbekend	Niet afgeleid van NEN 3610	Controleer of het model NEN 3610 als basis gebruikt

Cross-referenties

• Gebruik /geo-api voor het ontsluiten van data conform deze modellen via WFS/OGC API.
• Gebruik /geo-meta voor metadata die naar deze informatiemodellen verwijst.
• Gebruik /geo-inspire voor INSPIRE data-harmonisatie op basis van NEN 3610.
• Gebruik /geo-3d voor 3D-extensies op NEN 3610 (CityGML).

Achtergrondinfo

Zie reference.md voor NEN 3610 UML-details, MIM-modelleringsregels, en een uitgebreid overzicht van sectormodellen.